Essaywedstrijd-winnaars uit Europese landen leren van elkaar
‘De angst fietst als een schaduw naast me,’ zo begint het winnende essay. Milou geeft daarin aan dat ze zich zorgen maakt of ze veilig thuis komt, enkel omdat ze een vrouw is. Met haar essay over femicide, met de treffende maar ook angstaanjagende titel ‘Elke zes minuten’, won de 5 VWO-leerling van het Noordik College in Almelo dit schooljaar de Odd Fellows Jeugdprijs 2026. Vanaf 24 juli neemt zij samen met mede-winnaars uit andere Europese landen deel aan een door de Europese Odd Fellows georganiseerde studiereis naar IJsland en New York.
Inspiratie van jonge mensen
Samen met haar mede-finalisten Tess Bokhove, Lieke Fidom, Thomas Sleumer en Thijs Veneman zorgde Milou op de finale-avond al voor veel inspiratie met Engelstalige pitches over hun essay. De docenten Nederlands van het Noordik Lyceum hebben uit alle ingeleverde essays deze vijf finalisten gekozen en vervolgens hebben zij voorafgaand aan de prijsuitreiking in het Almelose Odd Fellowhuis een mooi en ook deels Engelstalig gesprek gevoerd met Odd Fellow-juryleden.
Gehoord en gezien worden
Dit zorgde voor waardevolle ontmoetingen, waarin de finalisten gehoord en gezien werden over wat hen raakt en bezig houdt. “Het waren zulke mooie maatschappelijke en persoonlijke onderwerpen,” vertelt jurylid Janna Bally. “Ik ben totaal onder de indruk geraakt van de openheid en persoonlijke kwetsbaarheid waarmee ze hun essay onder de aandacht brachten, zowel bij ons als bij hun medekandidaten. Zó recht door zee en met humor en een persoonlijke noot gebracht. Wat een wijsheid hebben ze al op hun leeftijd. We kregen veel vragen en het is bijzonder om te zien hoe deze leeropdracht op school zo mooi samen valt met onze Odd Fellow-waarden. Ik werd er blij van en heb genoten van het proces om een deelnemer te kiezen voor onze Odd Fellow European Youth Tour.” Maaike Bosma, vestigingsleider van het Noordik Lyceum, vult dit aan: “Deze Odd Fellow Jeugdprijs sluit aan bij alles waar onze school voor staat.”
Urgente onderwerpen
Voor de finalisten was het een mooie kans van zich te laten horen met onderwerpen als mentale problemen bij jongeren, femicide, internationale samenwerking en ongelijke kansen in het onderwijs. Ze lieten de urgentie duidelijk naar voren komen, verwerkten er persoonlijke ervaringen in en kwamen met oplossingen of aanbevelingen. Zo sloot Milou haar pitch bijvoorbeeld af met de uitspraak dat zij de angst die vrouwen hebben, niet wilde erven van haar vorige generaties. Er moet nu iets gebeuren! Dat geldt ook op het gebied van mentale gezondheid, onderwerpen waar Lieke en Thijs zich over uitspraken. De storm, de wonden en de pijn in iemands hoofd is vaak onzichtbaar voor anderen, zo gaf Lieke heel beeldend weer tijdens haar pitch.
Naar elkaar omkijken
Omdat niemand de wonden kan zien, helen ze niet, worden ze niet benoemd en niet erkend. Er is een pleister nodig voor deze wonden maar wanneer de pijn van de wond te lang niet gezien wordt, kan de hoop op de pleister verdwijnen. Social media zorgt ervoor dat we niet meer vragen hoe het nou echt met iemand gaat. Uit de beelden die we plaatsen, concluderen we dat het goed gaat. Zo groeit de afstand tussen elkaar en praten we steeds minder met elkaar. Maar het is juist zo belangrijk dat we naar elkaar omkijken en naar iemand luisteren die deze ervaring heeft en iemand op het juiste moment helpen. De lange wachttijden in de Jeugdzorg zijn dan funest.
Samenwerking loont
Thijs ziet samenwerking als belangrijke oplossing. Niet alleen bij het krachten bundelen tussen overheid en samenleving maar ook internationaal kunnen we ervaringen en middelen delen en jeugdzorg wereldwijd verbeteren. Ook Thomas richtte zich in zijn essay op onderlinge samenwerking tussen landen en gaf inspirerende voorbeelden uit de geschiedenis waarin samenwerking loont, in tegenstelling tot onderlinge strijd en verdeeldheid. Samen werken aan het grotere doel, dat beter is voor ons allemaal. Het wegnemen van onderlinge verschillen, kwam ook terug in het essay van Tess, bij het thema bijles en onderwijs. Met o.a. een quote van Nelson Mandela: “Education is the most powerful weapon which you can use to change the world”, riep ze de overheid op het onderwijssysteem zo in te richten dat bijles en privéscholen niet nodig zijn. “Education should level people up, not devide.”
Ontroerde wethouder
De Almelose wethouder Margreet Overmeen-Bakhuis met o.a. onderwijs in haar portefeuille is zichtbaar ontroerd door deze indringende bijdragen en spreekt de finalisten met mooie woorden toe. Haar bekendmaking van Milou als winnaar, maakte Milou sprakeloos en helemaal overdonderd. Dat ze écht met de Odd Fellow-reis mee gaat, voelt nog steeds onwerkelijk. “Ik heb er onwijs veel zin in en probeer zoveel mogelijk te genieten van alles. Wat ik ga meemaken in IJsland en New York, neem ik voor altijd mee in mijn verdere leven.” Op 15 juni nam ze samen met haar ouders en leden van Odd Fellows Almelo en Commissie Jeugdzaken alles nog eens goed door. “Het Odd Fellows team bereidt ons zeer goed voor en stelt ons gerust voor Milou’s bijzondere reis,” vertelt vader Henri Plattje. Wij zijn er als ouders erg blij mee dat we altijd met alle vragen bij hen terecht kunnen.”
Een hechte groep
“Ik ben de enige deelnemer uit Nederland, dat vind ik best spannend, maar ik ben helemaal niet bang dat ik geen aansluiting met de anderen zal vinden”, geeft Milou aan. Ze kijkt er naar uit om zoveel mogelijk met haar mede-reisgenoten in gesprek te gaan over wat ze allemaal leren. Tijdens de prijsuitreiking, vertelde Vėjas Škarnulis, Jeugdprijs-winnaar van 2025, wat de Youth Tour je als deelnemer brengt. “De deelnemers uit verschillende landen worden heel snel een hechte groep, met blijvende vriendschappen, omdat iedereen het essayproces heeft meegemaakt en tijdens de reis samen unieke ervaringen mee maken. Het abstracte begrip ‘duurzaamheid’ wordt in IJsland ineens heel concreet als je daar ziet hoe dit voor de inwoners daar een vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijkse leven. En na de intense natuur in IJsland, ervaarden we de hectiek in New York, waar we in het hoofdgebouw van de Verenigde Naties en gesprekken op de permanente missies van Noorwegen en Zwitserland bij de VN zagen hoe daar diplomatiek werd gewerkt en onderhandeld over wat we in IJsland hadden gezien.”
Unieke dingen leren
Ook Corine Bos was toen aanwezig, Jeugdprijs-winnaar in 2008 bij Odd Fellows Enschede. Ze vertelde dat ze nog steeds een hechte en dierbare vriendschap heeft met een mede-deelnemer en dat de Youth Tour haar op een belangrijk moment in haar leven unieke dingen heeft geleerd: De verbinding met andere culturen én met meerdere generaties maar ook veel vaardigheden als spreken in het openbaar. Fijn dat Milou de Nederlandse deelname kan voortzetten en de bijzondere reis kan gaan maken.
Tekst: Ingrid Veeman, Marion Wesselink
Beeld: Rob ten Tusscher