Indrukwekkende Holocaust-herdenking op 28 januari 2020 te Sappemeer

Een geheel uitverkochte zaal van ‘Welgelegen’ met zelfs luisteraars in de hal, waren op 28 januari jl. getuige van de indrukwekkende lezing met beelden van toen en nu door oud-geschiedenisleraar Wim Rozema over het leven en de deportatie van de Joden in Midden-Groningen. Elke dinsdag reden door Sappemeer de goederenwagons met duizenden Joden vanuit het doorgangskamp Westerbork naar de vernietigingskampen in  Oost- Europa. Dit laatste wisten de mensen die werden weggevoerd niet. Een aantal van hen wierp briefjes uit de trein met een groet aan hen die achterbleven en een hopelijk weerzien na de oorlog. Zijn lezing werd omlijst door subtiele klarinetmuziek door Joost van Rheeden van het NNO. Deze bijeenkomst vormde het sluitstuk van een indrukwekkende herdenking van de Holocaust in en rond het Odd Fellowhuis ‘Borg Welgelegen’ in Sappemeer.

Op initiatief van de Sappemeerster Odd Fellowloges is, in nauwe samenwerking met de gemeente Midden-Groningen, herdacht dat 75 jaar geleden het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau werd bevrijd.

De start van de herdenking vormde op 23 januari de onthulling van het monument ‘Levenslicht’ boven de vijver in de tuin van Welgelegen door burgemeester A. Hoogendoorn van Midden-Groningen. Het monument Levenslicht is ontworpen door lichtkunstenaar Daan Roosegaarde en staat symbool voor de impact van de Holocaust. Het monument bestaat uit evenveel lichtgevende stenen als afgevoerde Joden. Voorts was in de borg en op de binnenplaats door de Odd Fellows een tentoonstelling ingericht over de systematische vernietiging van de Joden, Roma en Sinti met o.a. briefjes die uit de trein op weg naar het oosten zijn geworpen.

Op 27 januari –  de Internationale herdenkingsdag van de Holocaust –  vond rond het Levenslicht een indrukwekkend moment van stilte plaats.  Op weg naar het monument waren in de tuin gedurende de tentoonstelling de namen te horen van gedeporteerde Joden uit deze regio. Zowel bij de opening als bij de herdenking waren korte toespraken en indringende verhalen omlijst door muziek, te beluisteren. Alle drie activiteiten trokken telkens ruim 100  bezoekers. Ook in de tussenliggende dagen kwamen velen naar Welgelegen voor de tentoonstelling en het monument ‘Levenslicht’ die tot 2 februari jl. was te bezichtigen.

Odd Fellows en JodenBij het stichten van de eerste Nederlandse Odd Fellow loges, eind 1800, zijn veel Joden betrokken en lid geweest. De Sappemeerster loge heeft in de oorlogstijd geen leden gehad die van Joodse afkomst waren, maar ten tijde van de bezetting zijn de samenkomsten van de Odd Fellows, net zoals die van de Vrijmetselaars, verboden geweest. Vanuit dat verleden wilden de Odd Fellows uit Sappemeer graag stil staan bij het verlies van de gedeporteerde Joden uit de omgeving Midden-Groningen door middel van de organisatie rondom het monument Levenslicht.
Namens de Odd Fellowloges in Sappemeer, Gerrit Rottink